pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Karwina

 
Autor: internet
 
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: dr Józef Wierzgoń
Autor: mapy.cz
 
 

Miejscowość: Karwina
Wyznanie: Katolicki
Adres: Masarykovo náměstí 4/3, 733 01 Karwina, Czechy

Krótka historia:
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Karwinie – Frysztacie
Chociaż źródła historyczne mówią o początkach kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego mglisto, można z całą pewnością powiedzieć, że ta świątynia jest najstarszą zachowaną pamiątką na terenie miasta Karwiny. Pochodzi z okresu gotyckiego. Początki kościoła sięgają aż roku 1298, kiedy to założone zostało Księstwo Cieszyńskie. Było to za władzy Mieszka I z dynastii cieszyńskich Piastów, kiedy Frysztat stał się drugim osiadłym miastem nowopowstałego księstwa obok Cieszyna. Karwina była pierwotnie tylko małą średniowieczną wsią w pobliżu historycznej lokalizacji Frysztat. Na miasto Karwina awansowała dopiero w roku 1923. Początkiem roku 1949 doszło do łączenia przylegających miejscowości, zaś historyczny Frysztat oznaczony został jako centrum nowo zorganizowanego miasta z nazwą Karwina 1 – Miasto, podczas gdy pierwotna Karwina została pomianowana jako Karwina 2 – Kopalnie. Dziś Karwina 1 – Miasto nosi nazwę
Kartwina 1– Frysztat.
Kościół frysztacki wybudowany został jako jednolita budowla z rzutem łacińskiego krzyża. Pierwotnie kościół nie miał wieży. Kościół był w tym czasie jedyną murowaną budowlą w mieście. Aż trzykrotnie ( w latach 1511, 1617, 1781 ) wybuchł we Frysztacie wielki pożar, który zniszczył w dużej mierze miasto. Fakt ten wymusił stopniową rekonstrukcję oraz budowlaną i wewnętrzną adaptację świątyni.
W pierwszej połowie 16. wieku została do północnej ściany dobudowana wysoka czterokątna wieża zakończona drewnianym krużgankiem i cebulowatym dachem. W roku 1611 dobudowana została do kościoła
Morawska Kaplica. Czyn ten stanowił mocną ingerencję w gotycką architekturę kościoła.
W roku 1798 zostało z powodu pożaru w roku 1781 zerwane statycznie naruszone gotyckie sklepienie. Na sklepienie runęły wtedy części wieży oraz frysztackie dzwony. W latach 1800 – 1801 kościół otrzymał nowe, dzisiejsze sklepienie. Pozostałości starego sklepienia gotyckiego pozostały do dziś w Kaplicy Św. Mikołaja. Dalsze części pierwotnego gotyckiego sklepienia odnaleziono w czasie archeologicznego badania w roku 2012 pod współczesną zakrystią, gdzie tworzy część składową muru.
Jednak pomimo wszystko kościół parfialny zachował swoją pierwotną dyspozycję budowli późnego gotyku. Jednak ozdoba wnętrza kościoła nosi znamiona w duchu renesansu baroku i klasycyzmu. Na głównym ołtarzu umieszczony jest na dużym płótnie Ukrzyżowany Chrystus a nad nim obraz Boga Ojca. Autorem olejowych malowideł z roku 1805 jest malarz akademicki M.Hess, profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego. Po stronach ołtarza umieszczone są drewniane plastyki Św. Piotra i Św. Pawła, autorstwa śląskiego rzeźbiarza Bernarda Kutzera z połowy 19. wieku. Przyścienna ambona z baldachimem w stylu barokowym pochodzi z roku 1805.Na bocznych ołtarzach są umieszczone obrazy olejowe Św. Józefa i Św. Anny z roku 1815.Autorem jest frysztacki malarz Józef Kaszpar. Po stronach obrazu są drewniane plastyki Św.Barbary i Św. Katarzyny Aleksandryjskiej, obraz Św.Józefa lamują rzeźby Św.Henryka i Św. Karola Boromiejskiego.
Organy z roku 1804 zostały w r. 1997 zrekonstruowane i służą dziś również jako organy koncertowe. Od dziesięciu lat odbywają się w kościele Festiwale Muzyki Organowej „Karwińskie Organy”. Nowe wymalowanie wnętrza kościoła odbyło się w roku 2010. Podczas badań poprzednich malowań kościoła zostały znalezione pod ośmiu warstwami tynku gotyckie malowidła w kaplicy Św. Mikołaja. Malowidła te zostały w roku 2011 odkryte i obecnie czekają na swą obróbkę i konserwację. Chodzi tu o dwa średnowieczne cykle ze
żywota świętych. Cykl po prawej stronie przedstawia życie i mękę Św. Katarzyny Aleksandryjskiej or az cykl po stronie lewej śmierć męczeńską Św.Barbary.
W latach 2006 – 2012 przebiegł generalny remont całego kościoła. W latach 2006 – 2009 przebiegła rekonstrukcja całego dachu i wieży. W latach 2009 – 2012 przebiegła kolejno renowacja wnętrza, m.in. nowa instalacja oświetlenia i nagłośnienia, wymalowanie całej przestrzeni, restauracja ołtarzy i rzeźb, instalacja nowych ławek i konfesjonałó w Kaplicy Morawskiej. W roku 2012 zrealizowana została renowacja fasady kościoła. W roku 2012 kościół otrzymał też cztery nowe dzwony:Dzwon Benedykt ( 1648 kg, ton d ), Dzwon Jan Paweł II ( 847 kg, ton fis ), Dzwon Barbara ( 489 kg, ton a ), Dzwon Panna Maria Frysztacka ( 344 kg, ton h ).
Remont parafialnego kościoła współfinansowała UE za pośrednoctwem Regionalnego Programu Operacyjnego.
Proboszczem kościoła parafialnego w okresie generalnego remontu kościoła był 10 lat Ks. dr Daniel Vícha.Nowym proboszczem od połowy lipca br. jest Ks. Przemysław Traczyk, urodzony w Warszawie. Dotąd był duszpasterzem w Boleticach na Śląsku Hluczyńskim. Duszpasterzami w Kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Karwinie – Frysztacie są również Ks. Stanisław Jochymek oraz Ks.Petr Plachký.
(przekazał Józef Wierzgoń)

Proboszczowie:
Proboszcz: Ks. Przemysław Traczyk
Księża: Ks. Stanisław Jochymek
Ks. Petr Plachký

Godziny nabożeństw:
Niedziela: 5,45 – 8,00 – 11,00 – 18,30 w języku czeskim
6,30 – 9,30 w języku polskim

Dni powszednie: codziennie o godz. 7,00 oraz 18,00 ( na przemian w języku czeskim i polskim )

Kontakt:
htttp: www.farnost-karvina.cz
E-mai: fara.karvina@tiscali.cz
Telef. 00420/ 596 314 455
Parafia rzymskokatolicka Karviná
ul. Pivovarská 2/1
733-01 Karviná – Fryštát